Artikel: Zorgmassage, een waardevolle techniek tijdens het genezingsproces


Verpleegkundige Julie De Schuymer schreef vorig jaar een artikel over de Zorgmassage voor het tijdschrift Bloom. Deze techniek werd speciaal op punt gezet voor kankerpatiënten en mensen die immunotherapie krijgen. 

Zorgmassage is een zachte massage die een relaxerend gevoel met zich meebrengt. Het tot rust komen in eigen lichaam staat centraal. Het doel is zowel lichamelijk als geestelijk volledig te ontspannen. Deze techniek werd speciaal op punt gezet voor kankerpatiënten en mensen die immunotherapie krijgen. De laatste jaren wint zorgmassage steeds aan bekendheid, en terecht! Julie vertelt er met passie graag alles over.


De wetenschap over zorgmassage

Er is al heel wat internationaal wetenschappelijk onderzoek verricht om het effect van zorgmassage aan te tonen. Na 48 uur zijn de eerste voordelen reeds zichtbaar: de patiënt heeft duidelijk minder last van angst en fysieke pijn. Daarnaast hebben verschillende sessies op langere termijn een positieve impact op symptomen zoals vermoeidheid, depressie en misselijkheid. Deze aangepaste vorm van massage voor kankerpatiënten is noodzakelijk om risico’s te vermijden. Een ‘reguliere’ massage in een wellnesscentrum is meestal te heftig, wat bij deze kwetsbare doelgroep kan resulteren in blauwe plekken, oedeem, en zelfs trombose...

Nationale erkenning

In 2015 werd de vzw Zorgmassage opgericht met de steun van Kom Op Tegen Kanker, die opleidingen zorgmassage voor kankerpatiënten in heel Vlaanderen organiseren. In september 2016 werd de vzw erkend door de Belgische massagefederatie, wat meteen een opsteker was voor de werking van de organisatie.

De 'Society for Oncology Massage' pleit voor een bijkomende opleiding voor masseurs die kankerpatiënten willen behandelen. De opleiding bestaat uit het informeren van de massagetherapeuten over hoe ze hun technieken kunnen aanpassen, zodat ze bijvoorbeeld lymfeoedeem kunnen vermijden.

Gayle MacDonald, één van de grondlegsters van massage voor kankerpatiënten, legt de nadruk op aangepaste opleiding om te kunnen omgaan met bijvoorbeeld verwijderde lymfeknopen, behandeling van postchirurgische zones, enz. In verschillende Belgische ziekenhuizen worden dergelijke opleidingen gegeven, met als doel om de pijn, angst en spanning bij kankerpatiënten te verlichten.

"Medicijnen houden patiënten in leven, zorgmassage maakt het leven leefbaar"

Plezierhormoon losmaken

Hoe zit dat dan precies in mekaar, zo’n opleiding zorgmassage? Het komt erop neer dat de masseur moet leren om een zachte druk uit te oefenen op het lichaam van de patiënt. Bij het gebruik van de juiste techniek verschuift de huid niet. Voor een optimaal effect is het niet voldoende om de vingers en de handpalm in te schakelen, maar moet de volledige hand aan het werk worden gezet. Een langzaam, ritmisch tempo is eveneens zeer belangrijk om een ontspannen effect te bekomen. Door die aanrakingen komt bovendien oxytocine vrij, een hormoon dat ons een prettig gevoel geeft.

De duur van de sessie is aangepast aan het energieniveau van de zorgklant. Om eventuele contra-indicaties op te sporen krijgt de patiënt eerst een vragenlijst. Op basis hiervan wordt dan het meest geschikte behandelingsschema opgemaakt.

De basisprincipes

• Goede communicatie met je zorgklant voor, tijdens en na de massage

Vooral het empathisch meevoelen en luisteren zijn uitermate belangrijke aspecten. Zorgklanten hebben moeite om slechts nieuws te verwerken, hebben angst, voelen zich niet altijd even goed ten gevolgen van medicatie. Dat willen ze ook graag eens kwijt.

• Goede positionering

Maak gebruik van een aangepaste massagetafel, comfortabele kussens en dikke, zachte handdoeken. Dat verhoogt het ligcomfort van de patiënt. Een zachte aanpak en benadering is een must.

• Hou je aandacht erbij

Masseer met een zachte druk en volle handtechniek. Het contact mag zeker niet oppervlakkig zijn. Laat je klant voelen dat je volledig met hem/haar bezig bent.

• Gebruik langzame, repetitieve handelingen

Die zorgen voor een diepgaande ontspanning.

• Denk ook aan jezelf

Je kunt je onmogelijk voor een lange tijd concentreren op je massageklant als je zelf gespannen bent en je niet comfortabel voelt. Als je je daarbij beter voelt, kan je gerust op blote voeten werken en je mag ook, als dat mogelijk is, al zittend masseren.

• Maak gebruik van zuivere plantaardige draagoliën

Jojoba olie, amandelolie… er zijn tegenwoordig heel wat mogelijkheden. Maar je kunt evengoed opteren voor etherische olie met een aangename geur, zoals lavendel. Check eerst of je klant niet allergisch is of net een bestraling achter de rug heeft.

Waar kun je terecht voor een zorgmassage?

Heel wat ziekenhuizen bieden gratis massagetherapie aan. Meestal zijn het vrijwilligers die zich daarvoor inzetten. Op www.zorgmassage.be vind je een platform van erkende zelfstandige zorgmasseurs die aan huis of in hun praktijk zorgmassages aanbieden (tegen betaling).

 

Dit artikel verscheen in november 2019 in het magazine Bloom

Afdrukken E-mail